Elastic'le Join İşlemleri

1.Application-side Joins

Elastic'te Gamze kullanıcısına ait bloglara ulaşabilmek için 2 ayrı sorgu ile ulaşılabilir.

GET /gamze/user/_search
{
  "query": {
    "match": {
      "title": "Gamze"
    }
  }
}

GET /gamze/myblog/_search
{
  "query": {
    "filtered": {
      "filter": {
        "terms": { "user": [1] }  
      }
    }
  }
}

Bu join işleminin temel avantajı; veriyi normalize etmesidir, dezavantajı ise fazla sorgunun çalıştırılmasıdır. Bu yaklaşım, yukarıdaki örnekte user dökümanının küçük boyutlarda olması durumunda avantaj sağlayacaktır. Durum boyutu büyük olan dökümanlarda ise oldukça zorlaşacaktır.

2.Denormalizing Data

Bu yol Elastic'te istenen en iyi arama performansına sahiptir.

PUT /gamze/user/1
{
  "name":     "Gamze Ercan",
  "email":    "gamze@ercan.com",
  "dob":      "1985/10/24"
}

PUT /gamze/myblog/2
{
  "title":    "Relationships",
  "body":     "It's complicated...",
  "user":     {
    "id":       1,
    "name":     "Gamze Ercan" 
  }
}

Gamze kullanıcısına ait bloğa ulaşabilmek bu yöntemde blog dökümanında user verisi denormalize edilir.
Sorguyu aşağıdaki gibi gerçekleştiririz.

GET /gamze/myblog/_search
{
  "query": {
    "bool": {
      "must": [
        { "match": { "title":     "relationships" }},
        { "match": { "user.name": "Gamze "          }}
      ]
    }
  }
}

Denormalize olmuş verinin avantajı hızıdır. Çünkü her döküman istenen sorgu sonucuna ulaşılabilmesi için gerekli olan bütün verilere sahiptir.

3. Nested Objects

PUT /gamze/myblog/1
{
  "title": "Nest eggs",
  "body":  "Making your money work...",
  "tags":  [ "cash", "shares" ],
  "comments": [ 
    {
      "name":    "Gamze Ercan",
      "comment": "Great article",
      "age":     28,
      "stars":   4,
      "date":    "2015-10-01"
    },
    {
      "name":    "Alice White",
      "comment": "More like this please",
      "age":     31,
      "stars":   5,
      "date":    "2015-10-05"
    }
  ]
}

Yukarıda da görüldüğü gibi blog dökümanı bütün yorum bilgilerini içeriyor. Yani hepsi tek bir döküman içerisindedir. Bütün içerik tek bir dökümanda olursa hiç bir join işlemine gerek kalmaz. Böylece aramada iyi bir performans sergilenir.

Ama cross-object matching sebebiyle oluşan nesne aşağıdaki gibi gözükmektedir.

{
  "title":            [ eggs, nest ],
  "body":             [ making, money, work, your ],
  "tags":             [ cash, shares ],
  "comments.name":    [ alice, ercan, gamze , white ],
  "comments.comment": [ article, great, like, more, please, this ],
  "comments.age":     [ 28, 31 ],
  "comments.stars":   [ 4, 5 ],
  "comments.date":    [ 2015-10-01, 2015-10-05 ]
}

Yani Alice 28 ile, Gamze' de 2015-10-05 tarihiyle eşlemiş oluyor. Bu durum yüzünden veri kaybı gerçekleşiyor.

Aşağıdaki gibi Nested Objects bu duruma çözüm olmuştur.

{ 
  "comments.name":    [ gamze, ercan],
  "comments.comment": [ article, great ],
  "comments.age":     [ 28 ],
  "comments.stars":   [ 4 ],
  "comments.date":    [ 2015-10-01 ]
}
{ 
  "comments.name":    [ alice, white ],
  "comments.comment": [ like, more, please, this ],
  "comments.age":     [ 31 ],
  "comments.stars":   [ 5 ],
  "comments.date":    [ 2015-10-05 ]
}
{ 
  "title":            [ eggs, nest ],
  "body":             [ making, money, work, your ],
  "tags":             [ cash, shares ]
}

Sorgusu da bu şekilde gerçekleştirilir.

GET /my_index/blogpost/_search
{
  "query": {
    "bool": {
      "must": [
        { "match": { "title": "eggs" }}, 
        {
          "nested": {
            "path": "comments", 
            "query": {
              "bool": {
                "must": [ 
                  { "match": { "comments.name": "gamze" }},
                  { "match": { "comments.age":  28     }}
                ]
        }}}}
      ]
}}}

4.Parent-Child Relationship

Nested modele benzer bir yaklaşımdır. Nested modelde bütün verilerin tek bir dökümanda olmasına karşın bu yöntemde tamamiyle parent ve child'ın farklı dökümanlarda yer alır. Tek farkı budur. Bire çok ilişkisine sahiptir. 1 parent birden çok child a sahiptir.

Nested modele karşı avantajları ise;

• Parent dökümanı child dökümanını etkilemeden güncellenebilir.
• Child dökümanlara, diğer childları yada parentı etkilemeden veri ekleme, güncelleme veya silme işlemleri gerçekleştirilebilir.

PUT /company
{
  "mappings": {
    "branch": {},
    "employee": {
      "_parent": {
        "type": "branch" 
      }
    }
  }
}

Bu örnekte branch tipinde bir parent ve employee tipinde child ilişkisi gösteriliyor.

Bu örnekle ilgili ayrıntılı açıklamalar buradadır.

Elastic Search'e Başlarken

Lafı uzatmadan Elastic Search'e başlarken aklımda kalmasını istediğim en temel şeyleri yazacağım.

Elastic Search için bazı keywordler

• cluster = birden çok node
• node = server
• index = database
• type = table
• document = indexlenebilir en küçük bilgi parçası
• shards = bir indexi birden çok parçaya bölmemizi sağlayan yapı

Daha ayrıntılı açıklamalar buradadır.
Başka bir tutorial daha.

Elastic Search kurulumunu tamamladıktan sonra Sense eklentisiyle oluşturduğumuz clusterlar üzerinde işlemler yapabiliyoruz.

Sense üzerinde deneme olarak yaptığım bazı sorgular;

GET /_cluster/health
* Oluşturduğumuz clusterın durumu hakkında bilgi verir.

Sonuç olarak alınan ekran :

{
   "cluster_name": "elasticreport",
   "status": "yellow",
   "timed_out": false,
   "number_of_nodes": 1,
   "number_of_data_nodes": 1,
   "active_primary_shards": 11,
   "active_shards": 11,
   "relocating_shards": 0,
   "initializing_shards": 0,
   "unassigned_shards": 11,
   "delayed_unassigned_shards": 0,
   "number_of_pending_tasks": 0,
   "number_of_in_flight_fetch": 0
}

PUT /gamze?pretty
* "gamze" adında bir index oluşturuldu.


PUT /gamze/myblog/2
{
  "title": "My blog",
  "text":  "My first blog entry",
  "date":  "2015/10/11"
}
*gamze indexine myblog typeında veri eklendi.


GET /gamze/myblog/2
* gamze indexinde myblog typeında 2 idli veri sorgulama

Sorgu sonucu :

{
   "_index": "gamze",
   "_type": "myblog",
   "_id": "2",
   "_version": 1,
   "found": true,
   "_source": {
      "title": "My blog",
      "text": "My first blog entry",
      "date": "2015/10/11"
   }
}

GET /gamze/myblog/2?_source=title
* sadece title alanını istersek

Çıktısı:

{
   "_index": "gamze",
   "_type": "myblog",
   "_id": "2",
   "_version": 1,
   "found": true,
   "_source": {
      "title": "My blog"
   }
}

A HISTORY OF KNOWLEDGE - Past, Present and Future

Knowledge Management ve Engineering projesi olarak A History of Knowledge adlı kitabın 12. bölümünü özetlemem gerekiyordu. Ben de kitaptan kendimce anladıklarımı ve araştırdıklarımı sizinle paylaşmak istedim.

12.BÖLÜM  ONDOKUZUNCU YÜZYIL :  ÇAĞDAŞLIĞA GİRİŞ

19.yyda 100 yıllık karmaşa sırasında, Avrupa dünyanın geri kalanını etkilemiş, böylece İngiltere, İspanya,Portekiz,Fransa veya Hollanda imparatorluğunun hiç güneşi batmamıştır.

Bu sırada Amerika,bu durum sebebiyle 1823’te Monroe Doktrini ilanı ile bir Avrupa ülkesinin Amerika kıtasında yeni sömürge edinmesine izin vermeyecek; Amerika, Avrupa sorunlarına karışmayacak ve Avrupa ülkelerinin batı yarıküresindeki yönetimlere karışmasına karşı koyacaktı. Bu ilkeler uzun yıllar Amerika dış politikasının temelini oluşturdu.  

Aynı zamanda, 19.yy da yağ ve elektrik gibi yeni enerji kaynakları keşfettiği görülmektedir. Bu durum telefon ve telgraf gibi yeni cihazların dünya ve yerel ölçüde gelişmesini sağlamıştır. Hatta elektrikli lambalardan ucuz dökme demir ütülere kadar birçok kolaylıkla, rahat yaşama da yeni anlamlar kazandırmaktadır ve de yüzyılın sonlarına doğru  Almanya ve Birleşik Devletlerde bu zamana kadar geliştirilen en karlı ve yararlı aracın  yeni geliştirilmiş olan otomobillerin olacağını iddia edilmişti.

Para Farklılaştırır

Bazı konularda son 5-10 yılda insanoğlunun bir değişikliğe uğramadığı görülmektedir. Antik mısırlılar genellikle çocuklarını severlerdi ,bizde de öyle. Antik yunanlılar yemeyi , içmeyi, güneşte oturmayı ve felsefi konularda konuşmayı severlerdi , konuşmaya çok eğilimli olmasa da bizde de öyle.Roman matronlar kıyafetleri yıkadıkları yerlerde dedikodu yapmaktan zevk alırdı, bizde çamaşırhanelerde yapıyoruz. Eskiler hastalanıp ölürlerdi, biz de de aynı. Onlar da bazen cömert bazen acımasızlardı, hala öyleyiz.Yine onlar, bazen kibirli ve ben merkezcil bazen de açık görüşlülülerdi. Aynı şeyleri yine kendimiz için söyleyebiliriz. Genellikle benzer yanlarımız daha fazladır.

Ama bazı konularda var ki insanoğlunun eski yaşamı farklıdır. Buzdolabı, televizyon , mikrodalga fırınlar, otomobiller ve bilgisayarlar onlarda yoktu. Ama en büyük farklılıklarımız bunlar değildir. Onlar tatil yapmazlardı veya boş zamanlarını nasıl değerlendirecekleri konusunda endişe etmezlerdi. En büyük farkımız budur. Çocuklarına çocuk hastalıkları için aşılar yaptırmazlar ve onlarınkinden daha iyi bir hayat sürmelerini umarlardı.Bu da en büyük farkımızdır. Paranın bu kadar önemli olduğunu düşünmezlerdi.  Bu da algılaması zor olan en büyük farkımızdır.

Paraya nispeten daha az saygı duydukları için eskilerin yalnız olmadıklarını da anladığımızda bunların hepsini anlamak çok zor oldu. Bu durum Orta Çağlardaki, Rönasans dönemindeki, 17.yy ve hatta 18. yydaki bütün ülkelerde bir çok erkek ve kadın için çoğu doğrudur. 18. yy sonlarına doğru yani sadece dün bir çok insan paranın bu kadar çok önemli olacağını henüz keşfedememişlerdi. Sonuç olarak onların yaşamı bizimkinden oldukça farklıdır.

Eğer  doğru olarak erkek ve kadının yakın geçmişle, şuanki farkını anlayabilirsek, 19. yy'ın insanlara kattıklarını anlamış oluruz.(human knowledge) 19. yyda para keşfedilmedi.  Hesaplarını dengede tutmak için yiyecek ve hizmet için bir araç  olarak kullanılırdı. Yani para oldukça eskidir. Çoğu insan parayı ayakta kalmak için kullanmadığından kemik veya metal parçaları gibi ilkel olması onları ilgilendirmezdi.

1800den Önce Ekonomik Yaşam:

Köylüler

Onlar için hayat çalışmak, çalışmak hayattır. Sadece barış içinde kalmak, çocuklarını büyütmek, en az acıyla güzel bir ölüm isterler. Kendi ailesi ve efendileri için yiyecek üretirler. Ürettiklerinin ufak bir kısmını satarak, Kazandıkları parayı ise üretemeyeceklerituz,demir ve kitap almak için kullanırlardı.

Efendiler

Toprak sahipleri,baron, sahip, efendi,patron gibi de çeşitli olarak isimlendirilmektedirler. Lordların onlara farklı yönlerden bağlı olduğu toprakları vardı. Köylüler, köle olmadıkları müddetçe,onlara sahip olamazdı. Köylüler, efendilerinin topraklarında çalışarak hem onlara hem de kendi ailelerine yiyecek üretirlerdi. Buna karşılık olarak efendileri onları düşmanlardan, eşkiyalarda korurdu.

Lordların beklentileri nelerdi?

İlk olarak, topraklarını kaybetmemek ve oğullarına bırakmak isterlerdi. İkincisi, daha fazla toprak almak isterlerdi. Bunu da oğullarını evlendirerek yaparlardı. Bu durumda erkekler daha değerliydi. Çünkü kız çocuklar evlendiklerinde ceyiz olarak bir kısım toprak verilirdi. Ya da üstün lordlar istedikleri toprakları alabilmek için zamanlarının bir çoğunu dövüşe harcarlardı. Yani lordlarda para için değil toprak için çalışırlardı.

Rahipler

Rahipler de lordlar gibi köylü çalıştırarak geçimlerini sağlarlardı. Fakat onlar parayı köylülerden çıkarmıyordu.Fazla ürünleri satar, köylülerin üretemeyeceği ipek yada güzel giyecekleri, altın,gümüş parçaları ve kilisede köylülere okuyacağı güzel kitapları alırlardı. Bunun karşılığında ise köylülere ahirete güvenli yolculuklarla ulaşmasını sağlıyorlardı.

Rahiplerin beklentileri nelerdi?

Kiliselerde gelişmeyi ve güç kazanmayı umarlardı. Sanayi öncesi dönemlerde kilise tek meritokrasiye sahip yerdir. ( Meritokrasi, yönetim erkinin, yetenek ve kişilerin bireysel üstünlüğüne dayandığı yönetim biçimi) Bireyler bu hiyerarşide layık olduğu konuma yükseltilir veya düşürülürdü. Bu şekilde ilerleyerek önemli kiliselerde yer alarak parayının da içinde ama daha çok toprak,mücevher,kürk ve sanat eserlerinin olduğu büyük bir zenginliğe sahip olurlardı. Aslında hiç bir rahip para için çalışmazlardı.

Krallar

Sosyal hiyerarşinin en başı olan bir ünvandır. Herkes onun için çalışır ama kendisinin de zor işleri vardır. Avlanmak, adalet dağıtmak, savaşmak,vb. Parayla ilgilenir ama giderleri gelirlerinde fazla olduğu için halktan veya diğer krallardan dilenir, ödünç alır veya çalar. Hırsı, diğer kralları yenmektir. Başarılı olursa, dünyaya kendini kabul ettirmiş olur. Şerefi için çalışır.

Para gereklidir başlangıçta çünkü onu zafere çok istediği ün ve onura götürecek askerler almalıdır. Eğer parası olmazsa askerleri ona itaat etmeyecektir. Bu yüzden savaşta yenilgiye uğrayacak hatta öldürülecektir.

Tüccarlar

Ortaya çıkan bir diğer sınıfta tüccarlardır. Bu grup paraya önem vermektedir ve nasıl para kazanılacağını bilirler. Bu sınıf içerisinde kentsel tüccarlar ve tefeciler de bulunmaktadır. Tüccarlar toprağa bağlı olmaksızın kasabalarda yaşarlardı.

İş Gücü Piyasasının Yükselişi

Ekonomi

Adam Smith'in Ulusların Zenginliği kitabı, ekonomi disiplinin ortaya çıkmasını ve aynı zamanda özerk ve sistematik hale gelmesini sağladığı için döneminde etkili bir eserdi.

Aynı zamanda bu kitapta fizyokratik anlayışın toprağın önemini vurgulayışına karşı çıkıyordu. Smith bunun yerine işgücünün üstünlüğüne inanmaktaydı, ve işçi sınıfının (en:division of labor) üretimin artmasında etkili olacağını savunuyordu. Uluslar o kadar başarılı oldular ki, bu başarı eski ekonomik ekollerin terk edilmesine yol açtı. Thomas Malthus ve David Ricardo gibi ekonomistler Smith'in bugün klasik ekonomi olarak bilinen teorisini rafine etmeye yöneldiler ve bu zamanla modern ekonominin gelişmesini sağladı. Malthus, Smith'in nüfus fazlalığı konusundaki düşüncelerini geliştirdi. Ricardo "ücretlerin demir kanununa (en:iron law of wages), yani nüfus fazlalığının asgari geçim düzeyinin önününe geçeceğine inanıyordu. Smith, bugün daha doğru olduğuna inanılan, artan üretimle artan ücretler varsayımını önermişti.

Faust

1749-1832 yılları arasında yaşamış olan ünlü Alman ozanı, oyun yazarı Johann Wolfgang von Goethe'nin Faust adlı şiirsel oyunu dünya klasikleri arasında önemli bir yer tutar. Faust, Goethe'nin butün eserlerinin bir birleşimi olarak kabul edilir. Faust, felsefeyi, tıbbı, doğa bilimlerini, teolojiyi  araştırmış, gençlik ve olgunluk çağını yeryüzünün sırlarını çözmek için tüketmiştir. Bir bilim adamı olarak derin bir araştırmadan ve gerekli çıkarımlardan yoksun kaldığını ve hayatını dolu bir şekilde yaşamayı beceremediğini anlar. Bu ikilem arasında sıkışıp kalırken, memnuniyetsizlik ve huzursuzluktan kendini kurtarmayı başarırsa, ruhunu şeytana (Mefistofeles) satacağına dair ona söz verir. Daha sonra Faust’ın başından geçenler anlatılır. Faust’ın ben-merkezci bir şekilde kendini
ispatlama ve sosyal bir öğrenme arasındaki mücadelenin ortasında kalan, sınırlarını aşarak çaba 
gösteren kişiliğinden etkilenenlerden biri de Karl Marx’tır. 

Marksizm: Teori ve Pratik

Marksizm, özgün bir siyasal felsefe akımı, tarihin diyaletik materyalist bir yorumuna dayanan ekonomik ve toplumsal bir dünya görüşü, kapitalizmin Marksist açıdan çözümlenmesi, bir toplumsal değişim teorisi, Karl Marx'ın ve Friedrich Engels'in çalışmalarından çıkarılan insanın özgürleşmesiyle ilgili bir düşünce sistemidir.

Marksizm bir öğreti olarak siyasal, ekonomik ve felsefi bir bütünlük içerir. Marksizm, ideolojik alanda esas olarak sınıflar savaşımı teorisini ortaya atar.

Marksizme adını veren Karl Marx, döneminin en öne çıkan filozof, siyasetçi, ekonomist ve devrimcilerindendir. İşçi sınıfının sömürülmesinin mekanizmalarının ve üretim süreçlerine yabancılaşmasını incelemiş kapitalist üretim ilişkilerini araştırarak tarihsel materyalizmin temellerini atmıştır. Marx'ın teorik çalışmalarında kendisine en büyük yardımı yine kendisi gibi Alman bir filozof olan Friedrich Engels yapmıştır. 1844 yılında biraraya gelen ikili aynı siyasi fikirleri benimsediklerini görerek Marx'ın 1883 yılındaki ölümüne kadar beraber çalışmış ve çok sayıda ortak esere imza atmışlardır.1848 yılında Komünist Manifesto'nun yayınlanmasının ardından sınırdışı edilerek faaliyetlerini sürdürürler.

Vladimir İlyiç Ulyanov, bilinen adıyla Lenin (22 Nisan 1870, Simbirsk - 21 Ocak 1924, Moskova),Rus sosyalist devrimci, Ekim Devrimi'nin lideri, Sovyetler Birliği Komünist Partisi’nin öncülü olan Rus Komünist Partisi/Bolşevik lideridir. Lenin aynı zamanda Marksist teorik ve felsefi yazıların yazarı olarak bilimsel sosyalizmin Marx ve Engels sonrası geliştiricilerindendir. Lenin'in en büyük amacı, kapitalizmin uzlaşmaz sınıf çelişkilerinden proleter bir dünya devrimi oluşturup toplumsal sınıf karşıtlıklarının olmadığı insan toplumunun tarihsel oluşumuna öncülük etmekti.

Kendisi, Marksizm üzerine kurulmuş politik ve ekonomik bir teori olan Leninizm’de kurucusudur. Leninizm, Marksizmin çağın gereklerine göre hem kuramsal hem politik hem de ekonomik alanda, temel ilkelere bağlı kalarak yeniden uyarlanması olarak anlaşılır. Leninizm kavramı, yeni olgular ve yeni bilimsel gelişmeler doğrultusunda Marksizmin yeniden üretilmesi gereği üzerinden değerlendirilir ve Marksizmin devrimci ve bilimsel özüne uygun olarak geliştirilmesi olarak anlaşılır.

Bilişim Dergisi Mart 2010 sayısında TBD Genç köşesinde yayınlanan yazım

İnternet Oyunlarının Gençlere Zararlı Etkileri 

Bilişim Dergisi  Mart 2010 Sayısı sayfa 58-59 

Günümüzde internet üzerinden oynanan bir çok bilgisayar oyunu, toplumdaki gençlerin büyük bir kısmı arasında kısa sürede popüler hale gelmiştir. Çevrimiçi (online) oyunlar her ne kadar eğlence aracı olarak görünseler de hiç de masum olmadıkları, son zamanlarda ülke gündemine düşen haberlerden anlaşılmaktadır. İnternet üzerinden oynanan oyunların senaryosu sanal dünyada oynanan bir karakter üretip savaşarak onu geliştirmek üzerine kuruludur. Her ne kadar bu oyunların çoğu ücretsiz olsa da sonradan geliştirilen bu karakterler ülkemizde gençler arasında para karşılığı takas edilmektedir. Konuyla ilgili ülkemizde bahsi geçen güncel haberlerden biri Erzurum’da bir oyuna aylarını vererek geliştirdiği karakteri satmaya çalışan bir çocuğun bu yüzden kurban gittiği vahşi bir cinayetle ilgilidir.[1]

Araştırmalara göre çocukların büyük bir bölümü bilgisayar oyunlarını oynuyor. Piyasada en çok satılan bilgisayar oyunları ciddi düzeylerde şiddet ve cinsel içeriğe sahipken, aileler ve eğitimciler çoğunlukla bu oyunların içeriğinden ve çocuklarını nasıl etkilediğinden habersiz.[2] Oyun oynarken ki masum amaçlar ne kadar farklı olsa da ne yazık ki sonuçlar farklı gelişmektedir. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Üre, çocukların bilgisayar oyunları  yüzünden oyun gereksinimini yeterli düzeyde karşılamadığını vurguluyor ve ekliyor: “Çocuğa hep şekerli süt verirseniz, zamanla daha sağlıklı ve doğal olan şekersiz sütü içmez. Bilgisayar oyunları da benzer bir etkiye neden oluyor.” Ayrıca bilgisayar oyunlarına bağımlı çocuklar artık sokaklarda oynamaya ihtiyaç duymuyor ve bakın Dr. Üre, sokaklarda oynanan oyunların yararlarını şu şekilde belirtmiş.“Birlikte oynanan oyunlar çocuğa ahlakı öğretiyordu, mülkiyet duygusunu, iyiyi kötüyü, sosyal normları, adet, gelenek, göreneği öğretiyordu.”[3] Buradan da anlaşılacağı üzere bilgisayar bağımlısı çocuklarımız bunları zamanından çok sonra öğreniyorlar.

Buna ek olarak başka bir araştırmaya göre oynanan strateji oyunları da özellikle küçük yaştaki oyuncularda duygusal karmaşaların yaşandığı, vicdan duygularını tam olarak öğrenilmeden yok etmeye başladığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak da kazanma isteği ve oyunların sonundaki ödül, çocukları sosyal ortamdan uzaklaştırmıştır. Bu yönden bağımlı çocuklarda hiperaktivite, dikkat bozukluğu, yalnızlık hissi ve sosyal ilişki kaybı görülmüştür.[4] Üstelik evinde bilgisayarı olmayan ya da evinde aileleri tarafından kısıtlamaları olan çocuklar, çevrimiçi oyunlara bağımlılıkları yüzünden dışarıda internet kafelerde de fazla zaman geçirmeye başlamış, okullardan kaçıp oyun oynamaya, kafelerin yeterince denetlenmemesi yüzünden de oralarda istenmeyen olayların yaşamış, İnternet üzerinden niyeti iyi olmayan insanlarla tanışmış ve de derslerden uzaklaşmaya başlamışlardır. Aynı zamanda internet kafelerde çok fazla vakit geçiren çocuklarda farklı kişilik bozukluklarının da olduğu aşikardır.

Ülkemizde son durum olarak İçişleri Bakanlığı tarafından valiliklere gönderilen genelgede, Emniyet Gen. Müd. Asayiş Daire Başkanlığı’nın teknik inceleme sonucu ile çevrimiçi oyunların oynanmasının internet kafelerde yasaklanması kararlaştırılmıştır.[1] Yalnız ne kadar önüne geçilebileceği tartışılır. Yasaklamak yerine ailelerin ve eğitimcilerin çocukları bilinçlendirmesi ve de çocukların daha çok sokakta arkadaşlarıyla oynamaya, takım sporlarına yöneltmeye başlaması, çocuklarının sosyal yaşamdan kopmamaları için ellerinden gelen çabayı göstermeleri gerekmektedir.

[1] – http://bit.ly/b88dgC
[2] – http://bit.ly/bZARqH
[3] – http://bit.ly/bVWDtN
[4] – http://bit.ly/91gXQZ